NGÀY XA EM
Nguyễn Bùi Vợi
Anh bồn chồn như thuở mới yêu em Nghe thật buồn cười mà lạ thế Mười hôm em đi không thư không điện Anh vào ra tha thủi một mình. Sáng đi làm bước dưới cây xanh Hoa chúm chím, dạ nào ngắm nữa Trưa về nhà, ăn không đúng bữa Bát mì này em nấu thì ngon. Có những chiều Hà Nội hoàng hôn Anh thơ thẩn như ngày đi đón Người xuôi ngược xuôi hờ hững Nghe trong mình thoáng chút cô đơn Đêm anh thức với trang sách khuya hơn Những buồn vui nào có ai chung đọc? Ngày bạn đến đưa vé mời xem lịch Anh không quen vào nhà hát một mình Em ở nhà. có lúc anh gắt con Bố có giận còn nương níu mẹ Nay anh bù cho lòng con trẻ Một chút em thôi cũng khó khăn rồi. Ngày nắng đem chăn chiếu ra phơi Tuần đôi bận lau nhà, thay vỏ gối Thay việc em làm mà không thay nổi Cái tảo tần rất mẹ ở trong em.
Nguyễn Bùi Vợi viết bài thơ này khi nhà thơ đã xấp xỉ ngũ niên. Mới hay tình yêu đâu có già theo tuổi. Chả thế mà người đời nói rất đúng rằng: nhà thơ luôn trẻ mãi. Tình yêu là quà tặng của cuộc sống, ai biết nâng niu, gìn giữ, nó sẽ là viên thuốc thần diệu làm đẹp cuộc sống. Trong quan hệ vợ chồng, khi mạch suối tình luôn dạt dào tuôn chảy thì nghĩa phu thê càng da diết mặn mà. Vợ anh đi công tác xa nhà mười hôm, không thư không điện, anh đã thấy thiếu vắng bồn chồn, "vào ra tha thủi". Những lúc ấy cảnh vật thiên nhiên đâu thấu hiểu lòng người đang trống trải cô đơn. Cây vẫn xanh trong mỗi sáng đi làm. Hoa chúm chím như cô gái dậy thì khoe vẻ đẹp xinh tươi, nhưng lòng người đang buồn thì chẳng thiết gì ngắm nhìn nữa. Thiếu bàn tay đảm của người vợ làm bếp, ăn không đúng bữa đã đành, lại chẳng thấy ngon. Nếp sinh hoạt thường ngày bị xáo trộn. Đúng quá! Ở cái tuổi mà con người ai cũng muốn bên nhau, nên xa nhau - dẫu chỉ là mười hôm thôi, cũng đủ "Nghe trong mình thấm thía cô đơn" rồi. Đêm anh thức với trang sách cùng những buồn vui lại thiếu chi chung niềm chia sẽ. Có vé mời xem kịch, "Anh không quen vào nhà hát một mình". Lai nữa, thương con khi mẹ vắng nhà, anh càng cố gắng chăm chút con hơn với trách nhiệm và tấm lòng của người cha; những tưởng thay chị "làm mẹ" nhưng đâu có dễ dàng... Và anh thấy có gì đó không ổn nên tự thú nhận: "Một chút em thôi cũng khó khăn rồi". Đã thế công việc nhà không thể bỏ xuôi, phải quán xuyến tất cả những thứ rất là "phụ nữ": " Ngày nắng đem chăn chiếu ra phơi/ Tuần đôi bận lau nhà, thay vỏ gối". Là đàn ông có sức, có vóc, anh làm hết mọi việc, chỉ trừ một việc không thể làm nổi, đó chính là "Cái tảo tần rất mẹ ở trong em", và cũng là cái khác biệt chỉ có ở người phụ nữ. Hơn ai hết, nhà thơ là người nói lên được bằng thơ những điều mình cảm, mình nghĩ, qua đó thể hiện tiếng lòng cho muôn người. "Ngày em xa" không cầu kì, tán rỗng, không lên gân đánh đố ai, đọc lên cảm ngay, càng đọc càng lắng cảm bởi những ý tưởng sâu sắc tràn đầy tình đời, tình người. Thơ hay, vì thế, đem đến cho người đọc một quan niệm đạo đức dúng, một cách sống đẹp đẽ làm sao. Mọi người đối xử với nhau tốt hơn, nhân ái hơn. "Ngày em xa" chân chất, mộc mạc nhưng là sự chân chất, mộc mạc của ngôn từ và độ trải nghiệm đã đến mức nhuần nhị. Toàn bộ bài, từ cấu tứ đến lời thơ có gì lạ đâu nhưng sao vẫn lâng lâng tâm hồn người đọc? Phải chăng lẽ chân thành của tình yêu tha thiết, sự chung thủy của nghĩa vợ chồng đã là một sự cảm hóa lớn đến với mọi trái tim. Muôn thuở là vậy, phải đi vào lòng người, đánh thức chân tâm, làm cho mọi trái tim rung cảm lên. Cái đẹp tình yêu được thăng hoa nên làm cho ý tưởng bài thơ đạt đến đọ hoàn hảo của nó. Thiết tưởng không thể thiếu được "Ngày em xa" trong hành trang người yêu thơ và trong nền thơ ta vậy!